Türkiye'nin ,En Büyük Lider, Hukuk Portalı,Adliye Sarayı

Ceza Hukukunda Ön Ödeme Müessesesi ve Uygulaması

Ceza Hukukunda Ön Ödeme Müessesesi ve Uygulaması

Bir suçun işlenmesi halinde, bu eylem nedeni ile devletin cezalandırma hakkı vardır. Ön ödem bazı hafif suçlar bakımından kamu davasının ortadan kalkmasını sağlayan bir kurumdur. Ön Ödeme sonucu itibari ile savcılık aşamasında yerine getirilmesi halinde kamu davası açılmamasını gerektiren, açılmış olan bir dava var ise de bu davada düşme kararı verilmesi sonucunu doğuran bir durumdur. Ön ödemeye tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde ön ödeme uygulanmaksızın düzenlenen iddianame mahkemece savcılığa iade edilir. Yani cezanın yukarı sınırının belirli bir ceza miktarını aşmadığı durumlarda ödenecek parasal bir bedel karşılığında kamu davasının açılmasını önleyen veya kamu davası açılmış ise bunun düşmesine yani açılmamış sayılmasına neden olan bir müessesedir.

Ön ödeme 5237 sayılı kanunun 75. Maddesinde düzenleme altına alınmıştır. Madde metni aşağıdaki şekildedir.

“Ön ödeme, MADDE 75. - (1) Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnız adlî para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hapis cezasının yukarı sınırı üç ayı aşmayan suçların faili;

a) Adlî para cezası maktu ise bu miktarı, değilse aşağı sınırını,

b) Hapis cezasının aşağı sınırının karşılığı olarak her gün için yirmi Türk Lirası üzerinden bulunacak miktarı,

c) Hapis cezası ile birlikte adlî para cezası da öngörülmüş ise, hapis cezası için bu fıkranın (b) bendine göre belirlenecek miktar ile adlî para cezasının aşağı sınırını,

Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz.

(2) Özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan mahkemeye intikal etmesi hâlinde de fail, hâkim tarafından yapılacak bildirim üzerine birinci fıkra hükümlerine göre saptanacak miktardaki parayı yargılama giderleriyle birlikte ödediğinde kamu davası düşer.

(3) Cumhuriyet savcılığınca madde kapsamına giren suç nedeniyle ön ödeme işlemi yapılmadan dava açılması veya dava konusu fiilin niteliğinin değişmesi suretiyle madde kapsamına giren bir suça dönüşmesi hâlinde de yukarıdaki fıkra uygulanır.

(4) Suçla ilgili kanun maddesinde yukarı sınırı üç ayı aşmayan hapis cezası veya adlî para cezasından yalnız birinin uygulanabileceği hâllerde ödenmesi gereken miktar, yukarıdaki fıkralara göre adlî para cezası esas alınarak belirlenir.

(5) Bu madde gereğince kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması, kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemez.”

Madde metninin incelenmesinden sonra ön ödemenin uygulanma özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz.

Ön ödemenin uygulanabilmesi için kamu davasının açılmış olması ya da hazırlık aşamasında bir dosyanın olması önemli değildir. Kamu davası açılmadan önce de, açıldıktan sonra da ön ödeme müessesi uygulanabilir.

Hakim veya savcı tarafından belirlenen bir parayı belirli bir süre içerisinde ödenmesi durumunda kişi hakkında kamu davası açılmayacak ya da açılmış olan kamu davası düşecektir. Madde metninde de belirtildiği üzere ön ödeme için belirlenen meblağın tebliği tarihinden itibaren 10 GÜN içinde ödenmesi gerekmektedir. Ön ödeme bedelinin hesaplanmasında soruşturma masrafları ve yargılama giderleri de dahil edilmelidir. Ön ödeme bedelinin tespit edilmesinde; suçun cezası bir maktu adli para cezası ise, bu adli para cezası kadar ön ödeme bedeli ödenir. Adli para cezası maktu değil ise, aşağı sınırı ödenecektir. Eğer sadece hapis cezası söz konusu ise, hapis cezasının aşağı sınırından hesaplanacak olan her gün karşılığı 20,00 TL karşılı bedel ödenecektir. Hapis cezası ile adli para cezası aynı anda verilecek ise, hapis cezasının aşağı sınırından her gün karşılığı 20,00 TL üzerinden hesaplanacak bedel ile belirlenecek adli para cezasının aşağı sınırı ödenecektir. Hazırlık aşamasında belirtilen 10 günlük süre içerisinde şüpheli ön ödemeyi yapmayacağını beyan etmiş olsa bile, savcı kamu davasını açmak için 10 günlük süreyi beklemek zorundadır.

Ön ödemeyi gerçekleştiren kişi hakkında aynı olay nedeni ile bir daha kovuşturma ya da yargılama yapılamaz.

Ön ödemede amaç hafif suçlar bakımından kişiyi cezaevinin olumsuz etkilerinden korumak ve devletin masraflarını azaltmaktır.

Sadece adli para cezasını gerektiren veya üst sınırı üç ayı aşmayan hapis cezasını öngören bir suç hakkında ön ödeme uygulanabilir. Burada kanun koyucu cezanın üst sınırını üç ay olarak belirlediği için ön ödeme kapsamına giren hapis suçları kısa süreli olan hapis cezalarıdır.

Ön ödemenin uygulandığı bir diğer ceza türü ise adli para cezalarıdır. Yani suçun cezası sadece adli para cezasını içeriyor ise bu durumda da ön ödemem müessesesi uygulanabilecektir.
Hazırlık aşamasında suçun oluştuğu konusunda yeterli delilin var olması halinde savcı kişiye belirtilen bedel ile birlikte 10 gün içerisinde yargılama giderlerinin yatırılmasını tebliğ eder. Eğer ücret ödenirse savcı kamu davası açmaz bu konu hakkında takipsizlik kararı verir. Bu ödeme cumhuriyet başsavcılığınca hazırlanan bir form ile birlikte mal müdürlüğüne yatırılır.

 

Etiketler: Ön ödeme nedir, ceza hukukunda ön ödeme müessesesi ve uygulaması, ön ödeme teklifi nasıl yapılır, ön ödeme süresi nedir, ön ödeme süresi kesin süre midir, ön ödeme halinde verilecek kararlar, hazırlık aşamasında ön ödeme teklifi, dava açıldıktan sonra ön ödeme teklifi, ön ödeme halinde verilecek kararlar, düşme kararı verilmelidir, takipsizlik kararı verilmelidir,ön ödeme 10 gün,

About The Author

Number of Entries : 788

Ceza Hukukunda Ön Ödeme Müessesesi ve Uygulaması Hakkında Yorum Yaz